Lời giới thiệu của bản dịch

Cuốn sách này được viết cho người sống ở Trung Quốc đại lục. Nó bàn đến những quyết định hằng ngày: có nên tiêm loại vaccine này không, bị chủ quán giữ lương thì làm gì, mua bảo hiểm nào, ký hợp đồng thuê nhà ra sao, khi cha mẹ già đi thì lo những việc gì. Mỗi mục đều ghi rõ phải bỏ ra bao nhiêu tiền, thời gian và sức lực, đổi lại được gì, và chứng cứ mạnh đến đâu.

Bản tiếng Việt giữ nguyên cách làm đó. Chúng tôi không biến cuốn sách thành một tập lời khuyên chung chung, cũng không thay các quy định của Trung Quốc bằng quy định của Việt Nam. Độc giả sẽ gặp những cái tên như 医保 (bảo hiểm y tế), 社保 (bảo hiểm xã hội), 户口 (hộ khẩu), 劳动仲裁 (trọng tài lao động), cùng các tổng đài 12315, 12345, 12356. Đó là những thứ có thật trong đời sống Trung Quốc, và chúng chỉ có nghĩa trong bối cảnh đó. Ở Việt Nam, thủ tục, mức trợ cấp, thẩm quyền và cả cách gọi tên cơ quan đều khác. Muốn áp dụng điều gì, bạn phải tra quy định hiện hành của Việt Nam hoặc hỏi người có chuyên môn.

Chúng tôi dịch như thế nào

Bám sát ý và số liệu. Mọi con số, khoảng tin cậy, tỷ số nguy cơ, năm công bố, số hiệu văn bản, điều luật, URL và DOI đều được giữ nguyên. Chỗ nào bản gốc viết «khoảng 12%», bản dịch cũng viết «khoảng 12%», không làm tròn thành «hơn một phần mười».
Không thêm, không bớt. Bản dịch không thêm lời khuyên, không thêm lời bình, không đẩy giọng văn lên cho kịch tính hơn. Những chỗ cần giải thích thêm về bối cảnh Trung Quốc đều được đánh dấu rõ là ghi chú của người dịch.
Viết cho người Việt đọc. Câu được viết lại theo trật tự tiếng Việt, không bê nguyên cấu trúc chữ Hán. Chỗ nào bản gốc cố ý viết ngắn thì giữ ngắn; chỗ nào một câu chứa nhiều ý thì tách ra cho dễ hiểu.
Giữ nguyên thư mục. Tên cơ quan, tên văn bản pháp luật và tên bài báo trong cột «Nguồn» được giữ bằng tiếng Trung đúng như nguyên tác, để người đọc có thể đối chiếu từng chữ với bản gốc. Đây là cách các sách học thuật vẫn làm với tài liệu ngoại ngữ. Phần lớn tài liệu y khoa thì vốn đã là tiếng Anh.
Đánh dấu nội dung riêng của Trung Quốc. Mục nào chỉ đúng khi áp dụng ở Trung Quốc đại lục sẽ mở đầu phần «Ghi chú» bằng câu «Chỉ áp dụng ở Trung Quốc:». Đó là ghi chú biên tập, không phải lời của tác giả.

Về chất lượng bản dịch

Đây là một cuốn sách dài, có gần 800 mục và hàng nghìn con số. Bản dịch được thực hiện có sự hỗ trợ của công cụ AI, sau đó được kiểm tra tự động theo từng mục: đối chiếu số liệu, liên kết, cấu trúc và độ đầy đủ với nguyên bản tiếng Trung. Những chỗ lệch số, thiếu câu hoặc thiếu dẫn chứng đều bị đánh dấu và sửa lại. Dù vậy, sai sót vẫn có thể còn. Nếu bạn phát hiện một con số bị dịch sai, một câu bị hiểu nhầm hoặc một chỗ tối nghĩa, xin gửi về kho mã nguồn của bản tiếng Việt: https://github.com/thuongtin/HowToLiveBetter. Một cuốn sách như thế này chỉ tốt lên khi người đọc chỉ ra chỗ sai.

Một lời nhắc

Cuốn sách không phải là lời khuyên y khoa, tư vấn pháp lý hay chỉ dẫn đầu tư. Tác giả cũng viết rõ: đây là danh sách để chọn, không phải danh sách việc phải làm. Không ai làm hết được, kể cả tác giả. Khi liên quan đến sức khỏe, tiền bạc hoặc pháp luật, hãy kiểm tra lại với bác sĩ, luật sư và cơ quan có thẩm quyền ở nơi bạn sống.