Việc cần làm trước và sau khi sinh con: danh sách xếp theo thời gian
Chỉ áp dụng ở Trung Quốc: toàn bộ thủ tục, cơ quan, con số và căn cứ pháp lý trong bài là của Trung Quốc đại lục.
Toàn sách chia nội dung theo chủ đề, nên chuyện mang thai, sinh nở và chăm con nằm rải rác ở vài phần. Danh sách này xếp chúng lại theo trình tự thời gian, từ lúc chuẩn bị mang thai đến khi con tròn một tuổi. Mỗi mục chỉ ghi việc cần làm. Còn vì sao phải làm và chứng cứ vững đến đâu thì bạn xem mục được chỉ trong ngoặc ở cuối dòng. Bạn đang ở giai đoạn nào thì đọc từ tiêu đề nhỏ của giai đoạn đó trở xuống.
I. Khi chuẩn bị mang thai
- Mỗi ngày bạn uống một viên acid folic 0,4 mg, và bắt đầu uống trước khi mang thai 3 tháng. Xem mục 1 phần 27 (acid folic).
- Bạn gọi điện cho cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc bảo hiểm y tế, hỏi cho rõ số tháng tham gia bảo hiểm sinh sản liên tục đã đủ chưa. Xem mục 11 phần 27 (bảo hiểm sinh sản).
- Bạn thống nhất với người nhà sống cùng rằng từ nay không ai hút thuốc trong nhà. Xem mục 2 phần 2 (đừng hút thuốc trong nhà và trong xe).
- Nếu trong nhà có người sống nhờ thu nhập của bạn, bạn mua bảo hiểm nhân thọ định kỳ cho người kiếm tiền trước. Xem mục 40 phần 5 (bảo hiểm nhân thọ định kỳ).
II. Sau khi có thai, trước khi sinh
- Trước tuần thai 13, bạn đến trung tâm y tế cộng đồng lập «Sổ sức khỏe mẹ và con». Bạn nhận các lần khám thai miễn phí từ cuốn sổ này. Xem mục 2 phần 27 (sổ sức khỏe mẹ và con).
- Ngay lần khám thai đầu tiên, bạn làm xét nghiệm HIV, giang mai và viêm gan B. Ba xét nghiệm này bạn không phải tự trả tiền. Xem mục 3 phần 27 (ba xét nghiệm HIV, giang mai, viêm gan B).
- Suốt thai kỳ, bạn không hút một điếu thuốc nào và cũng không uống một ngụm rượu nào. Xem mục 4 phần 27 (một điếu thuốc, một ngụm rượu cũng không).
- Khi khám thai, bạn nói rõ tiền sử bệnh của mình. Nếu bạn có yếu tố nguy cơ cao của tiền sản giật, bác sĩ sẽ cân nhắc xem bạn có nên uống aspirin liều nhỏ từ sau tuần thai 12 hay không. Xem mục 5 phần 27 (aspirin liều nhỏ).
- Từ tuần thai 24 trở đi, bạn làm một lần sàng lọc đái tháo đường thai kỳ. Xem mục 6 phần 27 (sàng lọc đái tháo đường thai kỳ).
- Sau tuần thai 20, bạn đừng tự uống các loại thuốc giảm đau như ibuprofen. Xem mục 5 phần 34 (thuốc giảm đau như ibuprofen).
- Bạn học thuộc danh sách «đi bệnh viện ngay», và nói cho người sống cùng nhà cùng thuộc. Xem mục 7 phần 27 (danh sách đi bệnh viện ngay).
- Trong lúc khám thai, bạn hỏi luôn bệnh viện có giảm đau khi sinh hay không. Xem mục 9 phần 27 (giảm đau khi sinh).
- Khi không có chỉ định y học, bạn đừng chủ động yêu cầu mổ lấy thai. Xem mục 10 phần 27 (mổ lấy thai).
- Nếu bạn sinh ở nơi khác với nơi tham gia bảo hiểm, bạn hỏi trước xem có phải làm thủ tục đăng ký sinh nở ngoài nơi cư trú hay không. Xem mục 11 phần 27 (bảo hiểm sinh sản).
- Thời gian nghỉ thai sản ít nhất là 98 ngày, và bạn có thể nghỉ trước khi sinh 15 ngày. Xem mục 2 phần 18 (nghỉ thai sản).
- Nếu đơn vị giảm lương hoặc chuyển bạn sang vị trí khác vì bạn mang thai, bạn giữ lại thông báo bằng văn bản và tin nhắn trao đổi. Xem mục 3 phần 18 (không được giảm lương vì mang thai, sinh con, cho con bú).
- Cũi và xe đẩy thì bạn mượn trước, không mượn được thì mua đồ cũ. Ghế an toàn và đệm thì bạn đừng mua đồ cũ. Xem mục 11 phần 20 (mượn, mua đồ cũ, mua mới).
- Tã thì bạn mua gói nhỏ dùng thử một tuần, hợp rồi mới mua tích trữ. Xem mục 10 phần 20 (tã).
- Bạn nghĩ sẵn tên con, và kiểm tra xem hệ thống hộ khẩu có gõ ra được đúng những chữ đó không. Xem mục 12 phần 27 (giấy chứng sinh).
III. Khi vào viện sinh con
- Khi vỡ ối, bạn nằm phẳng ngay tại chỗ, kê cao mông và gọi 120, không đi lại. Xem mục 8 phần 27 (vỡ ối).
- Trong giờ đầu tiên sau khi con chào đời, bạn bắt đầu cho con bú. Xem mục 4 phần 20 (chỉ cho bú sữa mẹ).
- Trong 24 giờ sau sinh, bạn cho con tiêm mũi vắc-xin viêm gan B đầu tiên. Nếu mẹ dương tính với kháng nguyên bề mặt viêm gan B, con tiêm thêm globulin miễn dịch viêm gan B cùng lúc. Xem mục 2 phần 20 (mũi vắc-xin viêm gan B đầu tiên).
- Mũi tiêm vitamin K thì phải tiêm. Nếu bạn sinh ở nhà hoặc sinh ở cơ sở không chính quy, bạn chủ động hỏi một câu. Xem mục 7 phần 20 (mũi tiêm vitamin K).
- Xét nghiệm máu gót chân và sàng lọc thính lực thì bạn đừng từ chối. Trước khi ký giấy đồng ý sau khi được giải thích, bạn xem rõ hạng mục nào phải tự trả tiền. Xem mục 13 phần 27 (xét nghiệm máu gót chân và sàng lọc thính lực).
IV. Trước khi xuất viện
- Bạn làm xong «Giấy chứng sinh», rồi đối chiếu từng chữ họ tên và số căn cước của cả cha mẹ và con. Xem mục 12 phần 27 (giấy chứng sinh).
- Có giấy chứng sinh, bạn đăng ký cho con tham gia bảo hiểm y tế cư dân trên mạng, không phải đợi nhập hộ khẩu. Nếu chưa chắc thì bạn gọi 12393 để hỏi. Xem mục 14 phần 27 (bảo hiểm y tế cư dân).
- Ngay trên đường về nhà, bạn cho con ngồi ghế an toàn. Con dưới 1 tuổi thì bạn lắp ghế quay ngược chiều, và bạn không bế con trên tay. Xem mục 10 phần 1 (ghế an toàn).
V. Tháng đầu sau khi sinh
- Trong vòng một tháng, bạn đến đồn công an khai báo nhập hộ khẩu cho con. Xem mục 15 phần 27 (khai báo nhập hộ khẩu).
- Sau khi nhập hộ khẩu, bạn đến nơi đăng ký hộ khẩu của con để xin trợ cấp nuôi con, mỗi con 3600 tệ một năm. Xem mục 1 phần 18 (trợ cấp nuôi con).
- Bạn cho con ngủ ngửa trên một mặt phẳng cứng. Con ngủ cùng phòng với bạn nhưng khác giường, và trên giường của con không để đồ mềm. Xem mục 1 phần 20 (ngủ ngửa).
- Nếu cho con uống sữa công thức, bạn pha bằng nước từ 70 ℃ trở lên, và đổ bỏ phần sữa uống thừa. Xem mục 5 phần 20 (pha sữa công thức).
- Con chưa đủ 3 tháng mà thân nhiệt lên tới 38 ℃ thì bạn đưa con đi bệnh viện ngay. Xem mục 8 phần 20 (thân nhiệt 38 ℃).
- Khi bạn thấy sắp không kìm được cơn giận, bạn đặt con xuống cũi rồi đi ra chỗ khác vài phút. Xem mục 9 phần 20 (đừng lắc em bé).
- Danh sách «đi bệnh viện ngay» của sản phụ vẫn áp dụng trong suốt một năm sau sinh. Xem mục 7 phần 27 (danh sách đi bệnh viện ngay).
VI. Từ sau đầy tháng đến tròn một tuổi
- Sau sinh 42 ngày, bạn đi khám lại. Lần khám này có một bước sàng lọc trầm cảm sau sinh. Xem mục 16 phần 27 (42 ngày sau sinh).
- Bạn đưa con đến phòng tiêm chủng theo tháng tuổi để tiêm các vắc-xin trong chương trình tiêm chủng quốc gia. Vắc-xin bạch hầu, ho gà, uốn ván bắt đầu tiêm từ 2 tháng tuổi. Xem mục 3 phần 20 (chương trình tiêm chủng quốc gia).
- Trong 6 tháng đầu, bạn chỉ cho con bú sữa mẹ. Đủ 6 tháng thì bạn cho con ăn thêm, và mỗi ngày phải có thức ăn động vật giàu sắt. Xem mục 4 phần 20 (từ 6 tháng thêm thức ăn bổ sung).
- Con chưa đủ 1 tuổi thì bạn không cho ăn mật ong. Xem mục 6 phần 20 (mật ong).
- Nếu con bị chàm nặng hoặc dị ứng trứng, bạn đưa con đi khám bác sĩ trước, rồi mới quyết định có cho con ăn đậu phộng sớm hay không. Xem mục 12 phần 20 (đừng né đậu phộng).
- Con dưới 2 tuổi bị cảm thì bạn đừng tự cho uống thuốc cảm tổng hợp. Xem mục 4 phần 34 (thuốc cảm tổng hợp).
- Bạn lắp chốt giới hạn cho cửa sổ và ban công. Lưới chống muỗi không tính là biện pháp bảo vệ. Xem mục 11 phần 1 (lắp chốt giới hạn cho cửa sổ và ban công).
- Với trẻ từ 0 đến 3 tuổi, bạn không cho tiếp xúc với màn hình như điện thoại, máy tính bảng. Xem mục 5 phần 30 (không cho màn hình).
- Sau khi bạn đi làm lại, nếu con chưa đủ một tuổi thì mỗi ngày bạn có 1 giờ để cho con bú. Xem mục 3 phần 18 (cho con bú).
- Bạn liên kết tài khoản cá nhân bảo hiểm y tế của người lao động với gia đình để dùng chung. Khi đó con đi khám và mua thuốc có thể dùng tiền trong tài khoản này. Xem mục 13 phần 5 (dùng chung trong gia đình).
- Mỗi năm, khi quyết toán thuế thu nhập cá nhân, bạn điền khoản giảm trừ cho việc chăm sóc trẻ dưới 3 tuổi. Xem mục 2 phần 5 (giảm trừ gia cảnh bổ sung).